 |
|
Công nhân lũ lượt đón xe về quê tại Bến xe Bình Dương - Ảnh: H.T
|
Ngồi buồn bã trên chiếc ghế đá của Bến xe Bình Dương đợi chuyến xe buýt xuôi về TP.HCM, Trần Thu Hiền (quê Khánh Hòa) cho biết, cô vào Công ty may Việt Long (KCN Việt Hương II, H.Bến Cát) từ tháng 6.2008. Những tháng đầu, công việc rất ổn định, lương vẫn lãnh đều đặn, nhưng bắt đầu từ tháng 11 hàng ít dần, mỗi ngày chỉ làm vài tiếng đồng hồ. “Đến kỳ lương tháng 11 (phát vào ngày 13.12 - PV) nhiều công nhân đã phát khóc khi tiền lãnh ra chẳng được bao nhiêu. Nhiều người trừ xong tiền tạm ứng tháng trước, vẫn còn thiếu lại của công ty. Lãnh đạo công ty bảo, do không có hàng để làm nên ai muốn nghỉ việc thì cứ làm đơn sẽ được giải quyết. Thấy ở lại cũng không có việc làm nên bọn em làm đơn xin nghỉ về quê ăn tết. Sang năm tính tiếp” - Hiền nói gần như khóc.
Trong nhóm của Hiền, có Đàm Thị Sáu quê ở tận Tuyên Quang lãnh được 600.000 đồng cho 12 ngày công trong tháng (cùng với tiền phép năm) không đủ trang trải về quê, phải đến TP.HCM mượn thêm tiền của người quen. Nguyễn Hằng Ny (quê Cà Mau) cho biết thêm: “Sau khi nghe bà chủ nói không có hàng để làm, ở lại cũng thất nghiệp nên thà về quê phụ giúp gia đình còn hơn vật vã ở đây để chờ việc”.
Tại Bến xe Bình Dương chúng tôi gặp hàng chục công nhân làm trong KCN VSIP II đang lỉnh kỉnh xách va li đợi xe về Cà Mau nghỉ Tết dương lịch từ 10 ngày đến nửa tháng. “Công ty không có việc làm nên cho công nhân nghỉ dài ngày như vậy để đỡ phải thanh toán tiền lương. Em nghĩ kỹ rồi, cứ về quê chơi, hết “phép” gọi điện có việc thì lên, không ở lại ăn tết luôn” - một công nhân nói.
Dọc theo tuyến đường ĐT 743 từ thị xã Thủ Dầu Một đến H.Dĩ An chiều ngày 23.12, chúng tôi bắt gặp từng tốp người lỉnh kỉnh đồ đạc đóng thùng, giỏ xách, va li... ngồi chờ những chuyến xe ra Bắc. Ông Hồ Thanh Hùng, chủ xe khách chạy tuyến Bình Dương - Thanh Hóa, cho biết: “Mọi năm, phải bắt đầu từ ngày 20.12 âm lịch, nhà xe chúng tôi mới nhộn nhịp đưa công nhân về quê ăn tết. Vậy mà không hiểu sao, khoảng một tháng nay đã thấy công nhân về tương đối nhiều”.
Đến Bình Dương trùng với dịp Công đoàn các KCN đang tổ chức tổng kết hội nghị năm 2008, chúng tôi gặp ông Bùi Thanh Nhân, Chủ tịch Công đoàn các KCN Bình Dương. Ông Nhân xác nhận: Hiện nhiều doanh nghiệp đang có xu hướng giảm lao động hoặc cho công nhân nghỉ chờ việc; còn người lao động chờ việc thì nản chí đã bỏ về quê sớm hoặc cứ nhận tiền về quê ăn tết đã rồi sang năm tính tiếp. “Chúng tôi đang đề nghị các doanh nghiệp đóng trên các KCN báo cáo tình trạng cho công nhân nghỉ chờ việc. Với trách nhiệm của Công đoàn, chúng tôi cũng chỉ biết vận động doanh nghiệp phải thực hiện đúng Luật Lao động”, ông Nhân nói.
Theo báo cáo ngày 25.12 của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bình Dương, tính đến nay có 2 doanh nghiệp Hàn Quốc (Công ty JS Vina và Jungdawa) “mất tích” để lại khoảng 900 công nhân không có việc làm; 2.582 công nhân của 24 công ty bị cắt giảm thời gian làm việc (từ 2 giờ đến 2 ngày/tuần). Ngoài ra, Ban quản lý các KCN Bình Dương còn thống kê được 12 công ty cho công nhân nghỉ việc do không có đơn hàng, thiếu đơn hàng. Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, con số thực tế còn lớn hơn nhiều.
Người nghỉ về quê sớm thiệt thòi đã một lẽ, những người bị cắt giảm lao động ở lại cũng gặp nhiều khó khăn. Họ đang cố tìm kiếm những công việc vặt vãnh để kiếm thêm thu nhập, lo cho cái Tết sắp tới. Như anh N.V.T (quê Thanh Hóa, công nhân Công ty cổ phần Dân Sinh) phải ở lại để chờ công ty trả nợ lương 4 tháng (từ tháng 8 đến tháng 12), đã mang đơn xin việc đến nhiều nơi nhưng đều được hẹn qua Tết...
| Sớm có phương án trợ giúp mất việc
Sau hai ngày làm việc 27 và 28.12, Hội nghị triển khai kế hoạch năm 2009 của ngành lao động - thương binh và xã hội diễn ra tại TP.HCM đã kết thúc. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã đến dự và phát biểu chỉ đạo. Tại hội nghị, Vụ Lao động - Tiền lương cho biết: “Theo báo cáo nhanh của 14 địa phương, số lao động bị mất việc làm trong thời gian gần đây lên đến 30 ngàn người và có thể tiếp tục tăng vào năm 2009”. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ đạo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sớm có phương án trợ giúp mất việc cho người lao động một cách thiết thực trong lúc chờ đợi chính sách về bảo hiểm thất nghiệp triển khai năm 2009 và sẽ thực hiện chi trả vào năm 2010. Ngoài ra, Thủ tướng còn băn khoăn về vấn đề đình công đang ngày càng tăng, với năm 2008 là 712 vụ. Thủ tướng yêu cầu cơ quan thanh tra lao động phải vào cuộc thường xuyên hơn, nếu thấy doanh nghiệp nào không chấp hành luật lao động thì xử phạt ngay, tránh để tình trạng chủ bỏ trốn, khiến công nhân phải bơ vơ vì mất việc làm. Bảo Thiên |
Hoàng Tuấn - Đoan Vỹ